Ο ΠΟΛΙΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ

     Ξεκινώντας να γράψω αυτό το άρθρο προβληματίστηκα πολύ.

 Ποιος είναι ο πολίτης του σήμερα; Και που να επικεντρώσει κανείς;

 Στο «πολίτης» ή στο «σήμερα»;

«Πολίτης: κάτοικος ή μέλος πόλεως ή πολιτείας κεκτημένος πολιτικών δικαιωμάτων» διαβάζουμε στο λεξικό του Δημητράκου. Και στην Ιλιάδα αναφέρει ο ΄Ομηρος: «πολίτης ορίζεται τω μετέχειν κρίσεως και αρχής».

 Φράση  από την οποία προκύπτει  το ερώτημα: μετέχει ο πολίτης κρίσεως και αρχής;

Δικαιώνουμε δηλαδή τη ρήση  που λέει ότι οι λαοί έχουν τις κυβερνήσεις που τους αξίζουν. Και άλλο ερώτημα: «η κρίση, η αρχή και το ενδιαφέρον του πολίτη περιστρέφεται γύρω από την πολιτεία ή γύρω από τον εαυτό του; περιστρέφεται γύρω από την οργάνωση της πολιτείας δηλαδή γύρω από θέματα παιδείας, υγείας, δικαιοσύνης, γύρω από θέματα που αφορούν τον άνθρωπο, τον πολίτη το συνάνθρωπο το συμπολίτη ή γύρω από θέματα που αφορούν το κέρδος την επιβίωση και  κατ’ επέκταση το βόλεμά του;

      Ο καθένας από μας μηδέ της γράφουσας εξαιρουμένης ενδιαφερόμαστε για τη διαμόρφωση σχέσεων πολιτείας πολίτη αλλά και ανθρωπίνων σχέσεων με τους συμπολίτες μας ή μόνο για τον «εαυτούλη» μας το «σπιτάκι» μας, τα «παιδάκια» μας; ΄Ολο αυτό το υποκοριστικό σύνολο συνιστά μια μιζέρια κάτι πολύ χαμηλό και ισοπεδωτικό. Ο άνθρωπος όμως «άνω θρώσκει» και ζητά τα υψηλά τα θαυμάσια εκείνα που του γεμίζουν την ψυχή. Και πιστέψτε με συμφωνώ με τον Καζαντζάκη όταν λέει: «χωρίς ψωμί πεθαίνει κι η ψυχή σάρκα κι αυτή σα να’ ταν» θεωρώ όμως  ότι μόνο με ψωμί δε τρέφεται η ψυχή πράγμα που πρέπει να γίνεται αν σκεφτούμε τη διττή υπόσταση του ανθρώπου και τις βιολογικές αλλά και κοινωνικές του ανάγκες. Και θα μου πείτε: ο πολίτης θα ασχολείται με θέματα που τρέφουν την ψυχή όταν δε μπορεί να θρέψει το κορμί του; ΄Οσο κι αν ιεραρχικά οι βιολογικές του ανάγκες βρίσκονται σε πρωτεύουσα θέση σε σχέση με τις κοινωνικές  δεν πρέπει να ασχολείται μόνο και αποκλειστικά  μ’ αυτές  δεδομένου  ότι, όταν η κρίση του γίνεται με γνώμονα τις ανάγκες του κορμιού του αλλά και της ψυχής του, τότε  και η  αρχή του θα ασχολείται με  την κάλυψη αυτών των αναγκών του.

      Με άλλα λόγια νομίζω ότι θα πρέπει να σκεφτόμαστε ως «λειτουργοί» και όχι ως «υπάλληλοι» ή «επαγγελματίες». Η διαφορά των δύο όρων έγκειται στο βαθμό αυτονομίας του καθενός. Ο «υπάλληλος»,  ο «επαγγελματίας» επιτελεί έργο ρυθμιζόμενο πλήρως από κεντρικές διατάξεις,  είναι υποχρεωμένος να πειθαρχήσει, ενώ ο λειτουργός διαθέτει μεγαλύτερη ή μικρότερη αυτονομία ανάλογα με τη συνείδησή του. Ο πολίτης που σκέφτεται ως λειτουργός δεν αδιαφορεί για το ατομικό αλλά έχει την ικανότητα και να το υπερβαίνει, δεν αδιαφορεί για το σήμερα αλλά σκέφτεται και το αύριο, δεν αδιαφορεί για τα μικρά και καθημερινά αλλά σκέφτεται και τα μεγάλα και τα μελλοντικά…

      Η πολιτεία απαρτίζεται από πολίτες από ενσυνείδητα άτομα. Και είναι πολλοί οι πολίτες που προβληματίζονται για τέτοια θέματα χωρίς να μπορώ να προσδιορίσω πόσο αισιόδοξο φαντάζει αυτό. Δεν είναι δικαιολογία νομίζω ότι καλά είναι αυτά που λες αλλά μας αναγκάζει το σύστημα να πειθαρχήσουμε. Το σύστημα το διαμορφώνουμε εμείς. ΄Οσο κι αν προσπαθούν τα ΜΜΕ και άλλοι φορείς  να διαμορφώσουν και να προσανατολίσουν την  κοινή γνώμη δε θα το κατορθώσουν αν απέναντί τους έχουν πολίτες με κριτική σκέψη και άποψη. Αυτό βέβαια  όπως όλα τα προαναφερθέντα  άπτονται ευθέως με το  θέμα «παιδείας» του καθενός μας και της κοινωνίας γενικότερα.

     ΄Ολα είναι θέματα παιδείας. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν οι δάσκαλοι να γίνουμε λειτουργοί, να σκεφτόμαστε ως λειτουργοί, τα σχολεία να γίνουν κυψέλες δημιουργίας όπου θα φοιτούν ευτυχισμένα παιδιά. Παιδιά που θα χαίρονται που  βρίσκονται στο σχολείο όπου θα διδάσκονται  στάση ζωής και όχι μόνο γνώσεις που θα τους εξασφαλίζουν μια θέση [θα τους την εξασφαλίζουν άραγε;] στο σύστημα.

 Η γνώση μεταφέρεται και αφομοιώνεται καλύτερα όταν ο μαθητής θέλει και χαίρεται να την ακούει,  διαφορετικά το σχολείο όταν καταναγκάζει φαντάζει στα μάτια του σαν φυλακή, όταν ισοπεδώνει τον αναγκάζει να γράψει στους τοίχους, να σπάσει, να αντιδράσει και να αποκτήσει στη συνέχεια και την κοινωνική κατακραυγή.

     Ας σκεφτούμε ανθρώπινα……με το μυαλό και την ψυχή μας. Η αλλαγή νοοτροπίας πρέπει να αρχίσει από χαμηλά. Ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί θα δημιουργήσουμε την πολιτεία που θέλουμε. Αν θέλουμε μια  πολιτεία που θα ενδιαφέρεται για το κορμί και την ψυχή του ανθρώπου για  τη σάρκα και το πνεύμα του και όχι μόνο για την ύλη, την  ύλη, την ύλη, το κέρδος, το κέρδος, την καλοπέραση που ορίζεται ως επίδειξη  πλούτου [όπως κι αν έχει αποκτηθεί αυτός το αποτέλεσμα μετράει]    που φέρνει την ισχύ. Μια πολιτεία όπου την  ευτυχία δε θα την ψάχνουν οι πολίτες της στις «ουσίες»  νόμιμες και μη [γιατί  αλήθεια αυξάνεται δραματικά ο αριθμός των καταθλιπτικών στην εποχή μας;] αλλά η ευτυχία   θα  βρίσκεται στην ανθρώπινη επαφή και παρουσία,   ενώ  ισχύ δεν θα έχει αυτός που θα κατέχει την ύλη αλλά που θα υπηρετεί και το πνεύμα.

      Κι αν όλα αυτά σας φαντάζουν ανεφάρμοστα και μειδιάτε σκεπτόμενοι πόσο αιθεροβάμων  και ουτοπική είναι η γράφουσα απαντά ο ποιητής:

« τον κόσμο αυτόν κουράστηκε κι έφτιαξε ένα δικό του».

                                                                     Κατερίνα Μαρκουΐζου.